Khi một con số gắn với chuyện buồn: nó nặng vì đâu, và làm gì cho nhẹ

Có những con số mà nhìn thấy là lòng chùng xuống: ngày mất của người thân, số điện thoại mình từng gọi mỗi ngày rồi một hôm không còn ai nghe, biển số chiếc xe gặp nạn, số phòng bệnh của một mùa dài.

Người mang cảm giác ấy thường ngại kể, vì sợ bị nói là mê tín. Nhưng chuyện này không thuộc về chuyện tin hay không tin — nó là cách trí nhớ làm việc, và gần như ai cũng có một con số như vậy.

Vì sao một con số lại nặng đến thế

Trí nhớ của người không lưu chuyện theo dòng liên tục, nó lưu theo mốc. Và con số là loại mốc sắc nét nhất: nó không mờ đi theo thời gian như hình ảnh hay mùi, nó giữ nguyên hình dạng.

Nên khi một con số từng đứng cạnh một chuyện lớn, về sau mỗi lần nó xuất hiện là nó kéo theo cả buổi hôm đó. Không phải con số có tính chất gì; nó chỉ là cái móc, và thứ treo trên móc mới là điều mình đang cảm thấy.

Phân biệt được hai thứ ấy là phần nhẹ nhõm đầu tiên: vấn đề không nằm trong dãy số, nó nằm ở chỗ mình còn nhớ. Mà nhớ người mình thương thì có gì sai đâu.

Tránh con số ấy có sao không

Không sao cả, và không cần giải thích với ai. Chọn số khác, đổi chỗ ngồi, không lấy ngày đó làm ngày ký — nếu làm vậy thấy nhẹ hơn thì cứ làm.

Chi phí gần như bằng không, còn cái được là mình bớt phải đi qua một chỗ đau mỗi ngày. Không ai phải chứng minh gì để được quyền tránh một thứ làm mình buồn.

Chỗ cần để ý chỉ là ranh giới, nói ở mục dưới.

Khi nào thì việc tránh bắt đầu thành gánh

Dấu hiệu là nó lan ra. Ban đầu chỉ tránh một dãy số; sau đó tránh cả con đường có số nhà đó, tránh ngày đó trong mọi tháng, không dám mở hộp thư vào ngày ấy, tính lại mọi con số trong nhà xem có trùng không.

Lúc việc tránh bắt đầu chiếm thời gian và giới hạn chỗ mình đi lại, thì thứ cần gỡ không còn là con số nữa. Nếu chuyện kéo dài, ngủ kém, hoặc nghĩ tới là thấy tim đập nhanh và khó thở, thì đó là lúc nên nói với bác sĩ hoặc người có chuyên môn y tế — mất buồn kéo dài là việc có người chữa được, không phải việc phải tự chịu.

Không ai phải đợi tới lúc nặng mới được đi hỏi.

Số điện thoại của người đã mất

Đây là trường hợp riêng và rất hay gặp. Câu hỏi thường là: giữ trong danh bạ hay xoá đi.

Không có câu trả lời đúng cho mọi người. Nhiều người giữ và thấy yên lòng; nhiều người thấy mỗi lần lướt qua là một lần đau. Cả hai đều bình thường.

Một cách nhiều người thấy dễ chịu: không xoá, nhưng đổi cách nó xuất hiện — đổi tên hiển thị, chuyển sang một nhóm riêng, hoặc lưu ra một chỗ khác rồi bỏ khỏi danh bạ chính. Giữ được kỷ niệm mà không bị nó bật ra lúc mình chưa sẵn sàng.

Cũng nên biết một chuyện thực tế: số điện thoại sau một thời gian không dùng thì nhà mạng cấp lại cho người khác. Gọi vào đó về sau có thể có người lạ nghe máy, và đó là điều nên chuẩn bị tinh thần trước.

Khi con số ấy gắn với việc làm ăn

Có người mang tâm lý nặng với một con số vì nó dính tới một vụ thua lỗ hay một hợp đồng hỏng. Ở đây nên tách hai phần cho rõ.

Phần cảm giác thì như trên: tránh cũng được, không cần lý do. Nhưng phần nguyên nhân thì đừng gán cho con số, vì gán xong là thôi không đi tìm nữa. Vụ đó hỏng vì hợp đồng thiếu điều khoản nào, vì dòng tiền tính sai chỗ nào, vì tin người nào — mấy câu ấy mới là thứ ngăn được lần sau.

Đổi số thì dễ, nhưng đổi số không sửa được thứ đã làm hỏng việc.

Đừng gán chuyện của mình lên con số của người khác

Một điều nên giữ: con số làm mình buồn là chuyện riêng của mình, không phải một điều để đi nói với người khác.

Nói với ai đó rằng số nhà, số xe hay ngày sinh của họ là số xấu — chỉ vì nó trùng với chuyện của mình — là đặt vào đầu họ một nỗi lo mà họ vốn không có, và nhiều khi họ gỡ không ra.

Nhất là với trẻ con thì càng phải giữ. Đứa trẻ không tự nghĩ ra rằng một con số là xấu; nó tin vì người lớn nói.

Nếu muốn nhẹ hơn mà không cần tránh

Với người không muốn né mãi, có một hướng khác: đặt cho con số ấy thêm một kỷ niệm mới.

Chọn làm một việc tử tế vào đúng ngày đó hằng năm — thăm ai đó, nấu món người ấy thích, đi một chỗ hai người từng đi. Dần dần con số không còn chỉ trỏ về một buổi duy nhất nữa.

Cách này không nhanh và không hợp với mọi người. Nhưng nhiều gia đình vẫn làm vậy với ngày giỗ từ rất lâu rồi, và đó chính là nó: biến một ngày đau thành một ngày có việc để làm cùng nhau.

Ba điều gọn lại

Một. Con số chỉ là cái móc; thứ treo trên đó mới là điều mình đang cảm thấy. Vấn đề không nằm trong dãy số, nó nằm ở chỗ mình còn nhớ.

Hai. Tránh một con số thì không cần giải thích với ai. Chỉ để ý khi việc tránh bắt đầu lan ra và chiếm thời gian — lúc đó nên nói với bác sĩ.

Ba. Đừng gán chuyện buồn của mình lên con số của người khác, nhất là với trẻ con — đứa trẻ không tự nghĩ ra điều đó, nó tin vì người lớn nói.